𝓍 $/MMBtu → 36.33𝓍 $/dam³

Bloomberg tv'de 'natural gas 3.02' diyor. Diyor da biz bu fiyatı tam anlamıyoruz çünkü bizim fiyatlar bu birimden değil. Ordaki fiyatın birimi $/MMBtu. Doğal gaz fiyatlandırmasında kullanılan 1 British thermal unit (Btu), 59 °F Btu'su, yaklaşık 0.000293 kWh. (Aslında altı çeşit Btu var.) 1 MMBtu, 1 milyon Btu, yani yaklaşık 293 kWh.

Biz Türkiye'de gaz fiyatını $/MMBtu olarak değil, $/dam³ olarak ifade ediyoruz, yani 1000 m³ başına kaç dolar diye bakıyoruz. Türkiye'nin 1 m³ gaz tanımı: 1 atm basınç ve 15 °C sıcaklıktaki ve 9155 kcal üst ısıl değere sahip 1 m³ gaz. Türkiye'de 1 m³ gaz (9155 × 4.1868)/3600 = 10.647265 kWh enerji demek. (Altı çeşit kaloriden enerji sektöründe kullanılan 1 cal = 4.1868 J.) O zaman, 1 MMBtu doğal gaz, Türkiye'nin tanımına göre 293/10.647265 ≈ 27.5188 m³ gaz anlamına geliyor. Yani, ABD'de yaklaşık 27.5188 m³ gaz 3.02 dolar imiş. O halde, 1000 m³ gaz handiyse 110 dolar eder. (Adamlar 1000 m³ doğal gazı yaklaşık 110 dolara, biz 230 dolara tüketiyoruz!)

Özetle, 1/27.5188 ≈ 36.33 olduğundan 𝓍 $/MMBtu ≈ 36.33𝓍 $/dam³. Tam sayı kısmı aklımızda kalsa yeter, 3 $/MMBtu fiyat, bizdeki 3 $/MMBtu × 36 MMBtu/dam³ = 108 $/dam³ fiyata yakın bi şey.

---

MBtu birimi, enerji sektöründe, özellikle doğal gaz sektöründe 1000 Btu'yu belirtmek için kullanılıyor. Metrik sistemde, yani SI'de 1,000,000'u belirtmek için mega ön eki var ve simgesi M. (SI yazılarıma buradan ulaşabilirsiniz: https://www.fatihteoman.net/blog/tags/si) Sonuç olarak, MBtu yazdığınızda birileri bin Btu anlarken başka birileri milyon Btu anlıyor. Bu belirsizliği ortadan kaldırmak için milyon Btu için MMBtu daha çok kullanılıyor.

Bir de, Btu mu yoksa BTU mu? Btu bir SI birimi olmamasına rağmen ben SI kurallarına uyan biri olarak birim simgelerinin mümkün olduğunca küçük harfli olmasını benimsiyorum. Bu yüzden de British bir özel isim olduğu için B'yi büyük, t ve u'yu küçük yazıyorum; bence böylesi daha doğru.

Amerika Birleşik Devletleri'nde doğal gaz fiyatlandırmasında kullanılan 59 °F Btu'su New York Mercantile Exchange doğal gaz vadelisinin sözleşme özelliklerinde aynen şöyle belirtiliyor: "The term Btu (British thermal unit) shall mean the amount of heat required to raise the temperature of one (1) pound of avoirdupois pure water from fifty-eight and five tenths degrees (58.5) Fahrenheit to fifty-nine and five tenths degrees (59.5) Fahrenheit at a constant pressure of 14.73 pounds per square inch absolute. MMBtu shall mean one million (1,000,000) Btu." Tanımdan şunları anlıyoruz: Paunttan kasıt, avoirdupois paunttur (beş çeşit paunttan yaklaşık 454 gram olan paunt), sudan kasıt saf sudur ve sabit basınçtan kasıt 14.73 paunt bölü inç karedir (yaklaşık 1 atm, yaklaşık 1016 mbar).

---

Avrupa'da doğal gaz fiyatları €/MWh olarak veriliyor. Biz bunu nasıl anlamalıyız?